ACB (Air Circuit Breaker – Máy cắt không khí) là thiết bị đóng/ngắt tự động dùng trong hệ thống điện để bảo vệ mạch điện khi xảy ra quá tải, ngắn mạch hoặc sự cố khác.
“Không khí” (air) ở đây là môi chất dập hồ quang khi ngắt mạch — tức khi các tiếp điểm mở ra và dòng điện tiếp tục muốn chạy qua, hồ quang hình thành và được dập tắt bằng không khí trong buồng dập hồ quang.
Cấu tạo
| Thành phần | Chức năng / mô tả |
|---|---|
| Buồng dập hồ quang | Khi tiếp điểm mở ra, hồ quang xuất hiện; buồng dập hồ quang với các tấm kim loại, khe hở, luồng khí,… giúp kéo dài, làm nguội và dập tắt hồ quang. |
| Tiếp điểm chính & tiếp điểm phụ | Tiếp điểm chịu dòng để đóng/ngắt mạch; có thể dùng tiếp điểm bổ sung để điều khiển hoặc đo. |
| Cơ cấu truyền động | Là cơ cấu cơ khí (có lò xo, tay quay, bánh răng, trục) để mở / đóng tiếp điểm theo tín hiệu từ hệ thống điều khiển hoặc rơle bảo vệ. |
| Rơle bảo vệ / mạch điều khiển | Giám sát dòng, điện áp, lỗi mạch; phát tín hiệu để mở máy khi có sự cố. |
| Biến dòng / cảm biến dòng | Đo dòng điện mạch chính để cung cấp giá trị dòng cho rơle bảo vệ. |
| Khóa liên động, cơ cấu an toàn | Đảm bảo an toàn khi vận hành, ngăn không cho đóng khi vỏ cửa mở, hoặc rút module khi máy đang mang dòng. |
| Vỏ / khung đỡ | Bảo vệ các bộ phận bên trong khỏi môi trường, va đập, bụi, ẩm. |
| Bộ điều khiển thông minh | LED hiển thị, LCD hiển thị dòng & điện áp, module giao tiếp |
Nguyên lý hoạt động
- Hoạt động bình thường: tiếp điểm đóng, dòng điện đi qua mạch bình thường, hệ thống giám sát (rơle, biến dòng) theo dõi dòng, điện áp.
- Phát hiện sự cố: nếu dòng vượt quá giới hạn (quá tải) hoặc có ngắn mạch, rơle bảo vệ sẽ nhận biết tín hiệu bất thường từ biến dòng/ cảm biến.
- Kích hoạt cơ cấu truyền động: rơle gửi lệnh, cơ cấu truyền động (lò xo, cơ khí) mở tiếp điểm chính.
- Hình thành hồ quang: khi tiếp điểm bắt đầu mở ra, dòng điện vẫn còn tiếp tục chảy qua phần không gian giữa tiếp điểm (khoảng hở), tạo ra hồ quang điện.
- Dập hồ quang: buồng dập hồ quang với thiết kế các khe hở, tấm cách, luồng khí (không khí) sẽ kéo dài và làm nguội hồ quang, tạo điện trở trong hồ quang tăng lên, làm giảm dòng và dập tắt hồ quang. Tức là hồ quang bị “cắt” cực nhanh.
- Ngắt hoàn toàn dòng: khi hồ quang bị dập tắt, tiếp điểm hoàn toàn tách rời, dòng điện mạch bị ngắt, bảo vệ mạch.
- Phục hồi / đóng lại: sau khi sự cố được xử lý, ACB có thể được đóng lại lại bằng cơ cấu truyền động, nếu điều kiện cho phép.
Đánh giá
Chưa có đánh giá nào.